EGA EDO HE2TIK GORAKO IKASTAROAK
-----------------------------------------------------------------------------
H 100:
-----------------------------------------------------------------------------
1. Zuzentasun arauak. 20 ordu.
ONOMASTIKA ETA HIZTEGI BATUA
Onomastika
Aintzirak Espainiako Erresumako probintzia eta elkarte autonomoen izenak
Euskal herrialdeen, herritarren eta euskalkien izenak Frantziako Errepublikako
eskualdeen izenak
Grezia eta Erromako pertsonaia mitologikoak Gure egitura politiko batzuen
euskal izenez
Hizkuntza hilak eta klasikoak Ibaiak
Kontinentak, geografia izen nagusi batzuk eta herritarren izenak Lapurdiko
udal izendegia
Latin eta greziar pertsona-izen klasikoak euskaraz emateko irizpideei
buruzko erabakia Munduko estatu izenak, hiriburuak eta herritarren izenak
Munduko estatuetako hizkuntza ofizialak Munduko geografiako zenbait
izen (mendiak, ibaiak, itsasoak)
Mundu zabaleko uharte nagusiak Santutegiko izen ohikoenak
Zuberoako herri izendegia Zuberoako herri eta herritarren izenak
Hiztegi batua
Alkandora / Alkondara
Artilleria / Artileria
Atarramentu / Atarramendu
...
Zuzentasuna
Izen nagusien deklinabidea
Letra larria eta xehea
Esamoldeak
"Goikoetxea nago", "Arranopola!"...
-----------------------------------------------------------------------------
2. Aditza
eta dagokion zuzentasuna. 20 ordu
ADITZA
Aditz laguntzaile batua
Aditzoinen forma
Adizki alokutiboak (hikako moldea)
Adizki perifrastikoetako adizki nagusiaren forma
...
ZUZENTASUNA
.- Aditz aspektuak.- Aditza
galdegai, (egin, izan).- Aditz lokuzioak (omen, ote, bide).- Aditzaren
baiezkoa / ezezkoa galdegai... ESAMOLDEAK .- amore eman, min eman....-
begiratu, so egin, arakatu......
--------------------------------------------------------------------------
3. Idazkera
eta morfologia. 20 ordu
IDAZKERA ETA MORFOLOGIA
Arabera
Arazi aditzaren erregimena
-ARI / -ARIO
-ARI (-lari) atzizkiaz
Arrain, usain, artzain
Aurrealde edo aurreko alde
Ba- eta gabe-ren idazkera
Baitu, baikara, bainaiz
Bat eta batzuk-en deklinabidea
Bat-batean, behinik behin, batik bat
Batik bat
Behinik behin, batik bat
Benetako. Ohiko
Betiko eta horren kideak
Data nola adierazi
Diptongoz bukatzen diren izenen deklinabidea
Ene/nire, nirekin, niri
Euskal alfabetoaren letren izenak
Gabe-ren idazkera
-go atzizkia eta izen multzokariak
Hitz elkartuen osaera eta idazkera
Hori eta, hori edo eta horrelakoen idazkera
Iritzi
Lerroz aldatzean marratxoak nola jarri
Nonahi, non-nahi, nornahi
Nor/nortzuk, zer/zertzuk, zein/zeintzuk
Nornahi, nonahi, non-nahi
Ohiko
Ordinalen eta banatzaileen idazkera
Orduak nola esan
"Ortografia": Luis Mitxelena: (Euskera, XIII, 1968, 203-220
orr.)
Zer/zertzuk
Zenbakien deklinabideaz (hiru, lau)
Zenbakien idazkeraz
Zein/zeintzuk
-z gero
-Zio
ZUZENTASUNA
.- gazteleraren kalkoak (desberdin, berdin pertsonalki...)
.- indartzaileak (neuk, bezalaxe...)
.- errepikapenak (handi-handia, handia
baino handiagoa...)
.- bat / a
.- aposizioak
-----------------------------------------------------------------------------
4. SINTAXIA.
20 ORDU
SINTAXIA
Arazi
Egiteko asmoz
Ekartzea merezi du
Hau guz(t)ia
Hiru kiloko haurra, lau hankako mahaia
Iraupena eta maiztasuna adierazten duten sintagma zenbatzailedunetan
mugatu singularra noiz erabil daitekeen
Izen sintagmen arteko juntadura dela eta
Komunztadura aposizioetan
Lehenago etorriko zen; lehenago asmatuko zuen
Ongi etorri!
Partitiboa baiezko perpausetan noiz eta nola
Partitiboaren erabilera okerra
Topiko(a) bihurtu
Zenbait aditzen erregimena (gonbidatu, iguriki, itxoin, itxaron, deitu,
lagundu)
Zu izan ezik
ZUZENTASUNA
.- gerundiozkoak
.- euskal erlatiboa
.- kausalak
...
-----------------------------------------------------------------------------
5. Ahoskera.
20 ORDU
.- euskara batuaren ahoskera zaindua
.- irakurketa: tonua, espresioa, erregistroak,
intentsidadeak, abiadura...
.- azentua
.- ahoskera eta galdegaia
-----------------------------------------------------------------------------
H 200
/ H 400: Testuaren antolamendua, kohesioa eta koherentzia. Ahozkotasunaren
trataera...
-----------------------------------------------------------------------------
6. Ohartxoak: eskolakoak zein kanpo-harremanetarakoak.
20 ORDU.
A)
.- puntuazio-zeinuak
.- lokailuak
.- anaforak, kataforak
...
B) MINTZAMENA
.- telefono-elkarrizketak
.- deskripzioak: elipsia...
.- nork bere burua aurkeztea
...
-----------------------------------------------------------------------------
7.
Eskutitz neutroak: Guraso eta administrazioarekikoak. 20 ORDU.
A) ESTRATEGIAK
B) MINTZAMENA
.- kortesia
.- marrazioak
.- errietak
----------------------------------------------------------------------------
8: Norberaren
eskolako idazkerak. 20 ORDU
A): TESTU MOTAK:
.- deskribapen testua
.- narrazio testua
.- azalpen testua
.- argudio testua
.-...
B):
MINTZAMENA:
.- erretorika
-----------------------------------------------------------------------------
9. Bestelako idazkiak. 20 ORDU.
A):
TESTU MOTAK:
.- aktak
.- txostenak
.- kurrikuluak
.- eskutitz formalak
.-...
B):
MINTZAMENA:
.- oratoria
-----------------------------------------------------------------------------
10.BIZKAIERA
Iraupena: 25 ordu
Helburuak
1. Idatzizko testu errazak ulertzea
( oharrak, berri laburrak. ..)
2. Testu erraz baten ekoizpena ( oharrak,
gutunak, data...)
3. Oinarrizko aditzaz eta lexikoaz
jabetzea
Metodologia
Oinarri-oinarrizko ezagutza lortzen
ahaleginduko gara eta, aldi berean, baita bizkaierak merezi duen begirunea
ere. Horretarako grabazioak ( irratiko albisteak. ..), testu errazak
eta ahoz zein idatzizko ariketa analitikoak erabiliko ditugu.
Ebaluazioa
Helburuak zenbateraino bete diren
jakiteko, test erako proba bat jarriko
dugu.
Edukiak
.bizkaieraren zenbait ezaugarri
irten/urten. ..
lore/lora. ..
berri/barri, berdin /bardin. .
jaiki/jagi, ebaki/ebagi...
saldu/saltzean. ..
alaba/alabea. ..
manifestazio/ -zino ...
.erakusleen deklinabidea
.aditza
-orainaldiko indikatiboa ( dot/neban;
jat/jatan; dautsut/neutsun)
-orainaldiko trinkoak (zagoz, dabilz,
dakidaz, daroazu...)
.lexikoa
asteko egunak, hilabeteak
sarri erabiltzekoak ( jausi, eroan,
zutunik, jakina, jesarri. ..)
bestetarikoak ( ei, ete, barik, ganean,
lako/1ango, lez. ..)
...........................................................
“Amona eroriko ote den beldur
zarete' / ' Amama jausiko ete dan bildur zarie”
